Basın Duyurusu No: BB 28/17
04.10.2017

KONUT HAKKININ İPTAL EDİLMESİNİN MÜLKİYET HAKKINI İHLAL ETTİĞİ İDDİASININ KONU BAKIMINDAN YETKİSİZLİK NEDENİYLE KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA İLİŞKİN KARARIN BASIN DUYURUSU

(Karara ulaşmak için tıklayınız)

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, 25.7.2017 tarihinde Mehmet Şentürk tarafından yapılan bireysel başvuruda (B. No: 2014/13478), başvurucunun Anayasa’nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının kapsamına giren bir menfaati söz konusu olmadığından konu bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemezlik kararı vermiştir.

Olaylar

17.8.1999 tarihinde yaşanan Kocaeli ili Gölcük ilçesi merkezli deprem sonrasında, “yeni inşaat” olan evinin “enkaz” olduğu yönündeki rapora istinaden başvurucuya bir konut tahsis edilmiştir.  Sonradan yapılan detaylı araştırma neticesinde, yıkılan yapının “deprem sırasında inşaat hâlinde olduğu” gerekçesiyle başvurucunun hak sahipliği iptal edilmiştir.

Başvurucu bu işleme karşı İdare Mahkemesinde açtığı davada 7.5.1999 tarihinden itibaren anılan taşınmazda oturduğunu, muhtarlığın adres nakil belgesini ibraz ederek ileri sürmüştür. İlgili belediyelerden alınan yazılarda deprem nedeniyle verilerin güncellenemediği gerekçesiyle başvurucunun oturduğu bölgede elektrik, telefon, doğal gaz aboneliklerine ilişkin faturalara ulaşılamadığı, ilgili Belediye tarafından su abone listesine göre yapı kullanma izin belgesi alınmadan binanın depremden önce iskân edildiği bildirilmiştir.

Delil tespiti talebi kapsamında Sulh Hukuk Mahkemesince icra edilen keşif sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda ise taşınmaz üzerinde dış duvarları tuğla ile örülmüş vaziyette bir barakanın mevcut olduğu belirtilmiştir.

İdare Mahkemesi, deprem öncesi döneme ait söz konusu konutta faturalarının ibraz edilememesi, konutun deprem tarihinde inşaat halinde bulunması, binanın inşaat hâlinde olduğunu tespit eden hasar tespit raporuna başvurucunun herhangi bir itirazda bulunmamış olması ve sırf mülkiye amirine onaylatılmış bir adres nakil belgesi esas alınarak hak sahibi kabul edilmesinin mümkün olmayacağı gerekçelerini belirterek sehven tanınan hak sahipliğinin geri alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığına karar vermiştir. Karar, Danıştay tarafından onanmıştır.

Başvurucunun İddiaları

Başvurucu, hak sahipliğinin yedi yıl sonra iptal edilmesinde kamu yararı bulunmadığı gibi orantılılık ilkesinin ve adil dengenin de gözetilmediğini savunarak mülkiyet hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

Mahkemenin Değerlendirmesi

Anayasa Mahkemesi bu iddia kapsamında özetle aşağıdaki değerlendirmeleri yapmıştır:

Deprem gibi doğal afetlerden sonra elektrik, su ve doğal gaz faturalarının temininde ve ibrazında güçlükler yaşanabileceği hatta bazı durumlarda bunun imkânsız olabileceği açıktır. Ancak faturaların ibrazındaki güçlük ve imkânsızlıklar, başvurucuya düşen ispat külfetini ortadan kaldırmaz. Kaldı ki başvurucu elektrik ve doğal gaz faturalarını veya emlak vergisi beyannamesini deprem nedeniyle sunamadığına ilişkin somut herhangi bir belge de ibraz edememiştir. Başvurucu tarafından sunulan diğer delillerin ispat gücünü haiz olup olmadığının takdiri ise derece mahkemelerine aittir. Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru kapsamında derece mahkemelerinin maddi olay ve olgular ile delillerin değerlendirilmesi hususundaki takdirini -bariz bir hata veya açık bir keyfîlik olmadıkça- denetlemesi mümkün değildir. Somut olayda delillerin değerlendirilmesinde bariz bir takdir hatasının bulunmadığı ve başvurucunun itiraz etmediği hasar tespit raporuna dayalı olarak taşınmazın deprem öncesi "inşaat hâlinde" olduğundan "oturmaya elverişli konut vasfını" haiz olmadığı yolunda ulaşılan kanaatin keyfîlik içermediği sonucuna ulaşılmıştır.

Anayasa'nın 35. maddesi soyut bir temele dayalı olarak mülkiyete erişmeyi ve mülkiyeti edinmeyi değil, var olan bir mülkü ya da meşru beklentiyi güvence altına almaktadır. Başvuru konusu olayda ise 7269 sayılı Kanun kapsamında hak sahibi olunabilmesi için zorunlu olan, deprem sonucu yıkılan veya ağır hasara uğrayan yapının depremden önce oturmaya elverişli olması koşulunu taşımadığı tespit edilen başvurucu; anılan Kanun kapsamında meşru bir beklentiye sahip olduğunu gösterir kanun hükmü, yerleşik bir yargısal içtihat veya idari uygulama ortaya koyamamıştır.

Sonuç olarak Anayasa’nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkı kapsamında başvurucunun mevcut bir mülkü bulunmadığı gibi somut olayda başvurucunun afet sebebiyle konut edinme hususunda yeterli bir hukuki temele dayalı meşru bir beklentisi de bulunmamaktadır.

Açıklanan gerekçeyle Anayasa Mahkemesi başvurunun diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin konu bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.

Bu basın duyurusu Genel Sekreterlik tarafından kamuoyunu bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup bağlayıcı değildir.

T.C. Anayasa Mahkemesi © 2016
Ziyaretçi Sayısı :