Paylaş | 20 Kasım 2020

Anayasa Mahkemesi Başkanı Zühtü Arslan: "Masumiyet Karinesi Mutlak Bir Temel Haktır"

Anayasa Mahkemesi Başkanı Zühtü Arslan, 10. Uluslararası Suç ve Ceza Film Festivali’nin “Ben Masumum” konulu akademik programının açılışına video konferans yöntemiyle katıldı.

Başkan Arslan, yaptığı konuşmada mutlak bir temel hak olan masumiyet karinesinin korunmasının önemine dikkat çekti. Başkan Arslan, temel haklar gibi masumiyet karinesinin de dünyada uzun mücadeleler sonunda evrensel ve bölgesel insan hakları belgelerinde yerini almaya başladığını kaydetti.

Anayasa’nın 38. maddesinde “Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar, kimse suçlu sayılamaz” denildiğini, Anayasa koyucunun masumiyet karinesini olağanüstü durumlarda dahi sınırlandırılamayacak mutlak bir ilke olarak kabul ettiğini belirten Başkan Arslan, Anayasa’nın 15. maddesine göre de savaş, seferberlik ve olağanüstü hâlde dahi suçluluğu mahkeme kararı ile saptanıncaya kadar kimsenin suçlu sayılamayacağını vurguladı.

Başkan Arslan, Anayasa Mahkemesinin gerek norm denetiminde gerekse bireysel başvuruda masumiyet karinesinin yorumuna ve uygulanmasına ilişkin önemli kararlar verdiğini ve bu temel hakkın sağladığı güvencelerin önemine vurgu yaptığını belirterek bazı kararlardan örnekler verdi.

Masumiyet karinesinin ve diğer temel hakların etkili bir şekilde korunmasının, sadece kurallara, kurumlara ve kişilere bağlı olmadığını belirten Başkan Arslan, “Bir dördüncü ‘K’ daha gerekir. O da kültürdür. Temel hakların korunması ‘öteki’nin ontolojik varlığını kabul eden bir kültürün yeşermesi ve yerleşmesine bağlıdır” şeklinde konuştu.

“ ’Masumum’ yetmez ‘Masumsun’ da gerekir” 

Festivalin akademik toplantısına “Ben Masumum” şeklinde çarpıcı bir konu başlığının seçildiğini belirten Başkan Arslan ancak “Masumum” kadar “Masumsun” da diyebileceğimiz bir anlayışa sahip olmamız gerektiğini vurguladı.

Masumiyet karinesinin etkili şekilde korunabilmesinin “öteki”ne saygı kültürünün geliştiği, hukuk ve adaletin hâkim olduğu bir sosyal ve siyasal iklimi gerektirdiğini belirten Başkan Arslan, “Esasen hukuk ve adaletten ayrılmak, sadece toplumsal ve siyasal düzeni yozlaştırmaz, aynı zamanda insanı insan olmaktan uzaklaştırır.” şeklinde konuştu.

Başkan Zühtü Arslan’ın konuşma metnine ulaşmak için tıklayınız.