Uluslararası İlişkiler

Avrupa Anayasa Mahkemesi Konferansı

Hakkında

Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı (Konferans), Avrupa anayasa mahkemeleri ile anayasal denetim yapan muadili kurumları bir araya getirmek amacıyla 1972 yılında Hırvatistan, Dubrovnik’te kurulmuştur. 1987 yılında Konferans’a üye olan Türk Anayasa Mahkemesi, kuruluşun ilk üyelerindedir. 

Avrupa Anayasa Mahkemesi Konferansının amaçları, Tüzüğü’nün 3. maddesinde şu şekilde belirtilmiştir: “Konferans, düzenli aralıklarla bir Kongre düzenleyecektir. Kamu hukuku ile anayasa yargısına ilişkin kurumsal, yapısal ve işleyişle ilgili konulara dair görüş alışverişinin yanı sıra üye mahkemelerin çalışma usulleri ile anayasal içtihadına ilişkin bilgi alışverişine olanak tanıyacaktır. Ayrıca demokrasi ve hukukun üstünlüğünün güvence altına alınması ve uygulanması ile bilhassa insan haklarının korunmasının sağlanmasında elzem bir faktör olarak anayasa mahkemelerinin bağımsızlıklarını artırmak için gerekli adımları atacaktır. Avrupa Anayasa Mahkemeleri ve benzer kurumlar arasındaki daimi ilişkinin sürdürülmesi için destek verecektir.”

Konferansın XVII. Kongresi 28 Haziran-1 Temmuz 2017 tarihlerinde Gürcistan’ın Batum şehrinde düzenlenmiştir. Anayasa Mahkemesi Başkanı Sayın Zühtü ARSLAN ve beraberindeki heyet Kongre ile Başkanlar Kurulu toplantısına katılmıştır.

Kongrede olağanüstü dönemlerde anayasa mahkemelerinin rolüne ilişkin bir konuşma yapan Anayasa Mahkemesi Başkanı ARSLAN, Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu tarafından 20 Haziran 2017 tarihinde verilen ve olağanüstü hâl kapsamındaki tutukluluk nedeniyle yapılan bireysel başvurularda gözetilmesi gereken anayasal ilkelerin belirlendiği karara ilişkin açıklamalarda bulunmuştur.

Konferansın 2017-2020 Dönem Başkanlığı Çek Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi tarafından yürütülmektedir ve XVIII. Kongre 2020 yılında Çek Cumhuriyeti’nde gerçekleştirilecektir.

Konferansın Organları

  1. Asil üye statüsünde olan mahkemelerin ve kurumların başkanlarından oluşan merkezi karar verme mekanizması olan “Başkanlar Kurulu”;
  2. Asil üyelerin, yedek üyelerin ve ayrıca uluslarüstü Avrupa mahkemeleri, Avrupa Konseyi ve Avrupa Birliği’nin anayasa yargısına ilişkin konularla ilgilenen komisyonları ve kurumları, Avrupa (veya Avrupa dışı) anayasa mahkemeleri gibi gözlemciler ile misafirlerin katılımıyla her üç yılda bir düzenlenen Kongre.

Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı başkanlığı her üç yılda bir değişmekte olup sadece asil üye statüsündeki mahkeme başkanlık yapabilmektedir. Konferansa (ve “Başkanlar Kuruluna”), bir sonraki Kongreye ev sahipliği yapacak olan Mahkemenin Başkanı başkanlık eder ve söz konusu mahkeme, aynı zamanda Konferansın Sekretarya hizmetlerini de ifa eder.

VIII. Kongre, 1990 (Ankara)

26-30 Nisan 1987 tarihlerinde Lizbon’da düzenlenen VII. Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı toplantısında Türk Anayasa Mahkemesi üyeliğe kabul edilmiş ve bir sonraki Kongrenin 1990 yılında Türkiye’de yapılmasına karar verilmiştir.

VIII. Kongrenin hazırlık toplantısı 14-17 Kasım 1988 tarihinde İstanbul’da gerçekleştirilmiştir. Konusu “Anayasal Normların Hiyerarşisi ve Temel Hakların Korunmasındaki İşlevi” olarak belirlenen Konferans, 7-10 Mayıs 1990 tarihleri arasında Ankara’da, aşağıdaki ülke ve kurumlardan 102 temsilcisi/heyetin katılımıyla gerçekleştirilmiştir:

Katılımcılar: Almanya Federal Cumhuriyeti, Avusturya, Fransa, İtalya, İspanya, İsviçre, Portekiz, Yugoslavya, Vatikan Şehir Devleti.

Gözlemciler: Belçika, Guatemala, Macaristan, İrlanda, Hollanda, Norveç, Polonya, Kore Cumhuriyeti, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Avrupa Birliği Adalet Divanı.

Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı hakkında daha fazla bilgi için CECC web sayfasını ziyaret ediniz.